{"id":9953,"date":"2025-08-04T09:18:07","date_gmt":"2025-08-04T09:18:07","guid":{"rendered":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/insights\/ibra-ve-ibra-sozlesmesi-karsilikli-fesih-sozlesmesi-gonullu-arabuluculuk\/"},"modified":"2025-08-04T12:18:07","modified_gmt":"2025-08-04T12:18:07","slug":"ibra-ve-ibra-sozlesmesi-karsilikli-fesih-sozlesmesi-gonullu-arabuluculuk","status":"publish","type":"insight","link":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/insights\/ibra-ve-ibra-sozlesmesi-karsilikli-fesih-sozlesmesi-gonullu-arabuluculuk\/","title":{"rendered":"\u0130\u015ften \u00c7\u0131k\u0131\u015f S\u00fcre\u00e7lerinde S\u0131k Yap\u0131lan Hatalar: \u0130braname, \u0130kale ve Arabuluculukta Dikkat Edilmesi Gerekenler"},"content":{"rendered":"<h2><strong>1. G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/h2>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i-i\u015fveren uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n yarg\u0131ya ta\u015f\u0131nmadan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi hem zaman hem de maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli avantajlar sa\u011flayabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u015f ili\u015fkileri sona erdirilirken veya sona erdirildikten sonra taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 baz\u0131 ara\u00e7lara ba\u015fvurdu\u011fu durumlar giderek artmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin feshi ve feshe ba\u011fl\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak uygulamada s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u00fc\u00e7 hukuki kavram; i) ibraname, ii) ikale s\u00f6zle\u015fmesi ve iii) ihtiyari arabuluculuktur. Bu \u00fc\u00e7 kavram, hukuki nitelikleri bak\u0131m\u0131ndan birbirinden farkl\u0131d\u0131r; ancak i\u015fverenler taraf\u0131ndan \u00e7o\u011fu zaman benzer ama\u00e7larla ya da birbirinin alternatifi gibi de\u011ferlendirilmekte ve bu da uygulamada \u00e7e\u015fitli hatalara neden olabilmektedir.<\/p>\n<p>Bu makalenin amac\u0131, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona ermesinde ya da sonras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bu hukuki kavramlar\u0131n do\u011fru ve yerinde kullan\u0131m\u0131 konusunda i\u015fverenlere pratik rehberlik sunmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, makalede bu kavramlar\u0131n birbirlerinden farkl\u0131 hukuki nitelikleri ve \u00f6zellikle i\u015fverenlerin bu y\u00f6ntemlere ba\u015fvururken dikkat etmesi gereken hususlar detayl\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>2. \u0130BRA S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130 (<em>\u0130BRANAME<\/em>)<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>a. Hukuki Niteli\u011fi<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130bra s\u00f6zle\u015fmesi (<em>ibraname<\/em>), bor\u00e7lunun bor\u00e7tan kurtulmas\u0131na y\u00f6nelik bir s\u00f6zle\u015fmedir. \u0130braname ile bor\u00e7 k\u0131smen veya tamamen ortadan kald\u0131r\u0131labilir. \u0130\u015f hukukunda ibraname, i\u015fverenin i\u015f\u00e7iye y\u00f6nelik bor\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u0131smen\/tamamen ifa etti\u011fini ve borcunun kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir adi yaz\u0131l\u0131 bir belge mahiyetindedir. <\/p>\n<p>\u0130braname ile do\u011fmu\u015f ve mevcut bor\u00e7lar sona erdirilebilir. Taraflar\u0131n aralar\u0131ndaki bor\u00e7 ili\u015fkisini (do\u011frudan s\u00f6zle\u015fmeyi) sona erdirmek i\u00e7in ise ikale s\u00f6zle\u015fmesi yapmalar\u0131 gerekir. Bu anlamda ibra, ikaleden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, gelecekte do\u011fabilecek haklardan ibraname ile feragat edilemez; ibra sadece ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde do\u011fmu\u015f alacaklara ili\u015fkindir. Sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131 gibi (sigortal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma tespitinden feragat vb.) dokunulmaz haklar ibra kapsam\u0131na al\u0131namaz. \u0130braname arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015fe iade hakk\u0131ndan feragat edilmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ve yap\u0131lmas\u0131 halinde hukuken ge\u00e7ersiz say\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>b. Ge\u00e7erlilik Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>Uygulamada s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurulan bu belge, hukuken ge\u00e7erli kabul edilebilmesi i\u00e7in kanunen \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir dizi s\u0131k\u0131 ko\u015fulu kar\u015f\u0131lamak zorundad\u0131r. T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu (\u201cTBK\u201d) m. 420 ve Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131, i\u015f\u00e7i ile i\u015fveren aras\u0131nda d\u00fczenlenen ibranamenin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in k\u00fcm\u00fclatif ko\u015fullar \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu ko\u015fullardan birinin dahi eksik olmas\u0131, ibranameyi ge\u00e7ersiz k\u0131lar:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131:<\/strong> \u0130braname yaz\u0131l\u0131 d\u00fczenlenmeli ve i\u015f\u00e7inin imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Adi yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 yeterlidir. Noter huzurunda d\u00fczenlenmesi zorunlu de\u011fildir, ancak d\u00fczenlenme tarihi ile ilgili \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemel ihtilaf\u0131 bertaraf edecek olmas\u0131 nedeniyle tavsiye edilir.<\/li>\n<li><strong>S\u00f6zle\u015fmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay ge\u00e7mesi:<\/strong> \u0130bra tarihi i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay sonra olmal\u0131d\u0131r. Fesihten \u00f6nce veya hemen sonras\u0131nda imzalanan ibranameler ge\u00e7ersizdir.<\/li>\n<li><strong>Alacak kalemlerinin t\u00fcr\u00fc ve miktar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesi:<\/strong> \u0130branamede hangi alacaklar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ve hangi miktarlarda \u00f6dendi\u011fi ayr\u0131 ayr\u0131 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r. <em>&#8220;T\u00fcm alacaklar\u0131m\u0131 ald\u0131m.&#8221;<\/em>vb. genel ifadeler kullan\u0131lmas\u0131 halinde ge\u00e7ersizdir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>\u00d6demenin noksans\u0131z ve banka arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lmas\u0131:<\/strong> \u0130branamede bahsi ge\u00e7en alacaklara ili\u015fkin \u00f6demeler hak tutar\u0131na uygun olarak eksiksiz ve banka arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, ibranamenin ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 kural olarak i\u015f\u00e7iye yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u00f6deme ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Elden \u00f6deme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar ibranamelerin ge\u00e7ersizli\u011fi ile sonu\u00e7lan\u0131r. Eksik \u00f6deme halinde ibra belgesi, ibraname niteli\u011finde de\u011fil de<em>&#8220;makbuz<\/em>&#8221; h\u00fckm\u00fcnde kabul edilecektir. Bu h\u00e2lde d\u00e2hi \u00f6demelerin banka arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yap\u0131lmas\u0131 ko\u015fulu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>c. Sonu\u00e7lar\u0131 ve \u0130\u015fveren A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirme<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Pratik Etkisi:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Borcun ifa edildi\u011fini a\u00e7\u0131klar ve borcu sona erdirir. <\/li>\n<li>\u0130\u015fverenin elinde, i\u015f\u00e7inin alacaklar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fverenin kendisine borcu kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fine dair yaz\u0131l\u0131 delil bulunur, ileride a\u00e7\u0131labilecek davalarda i\u015fverenin lehine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir delil olarak kullan\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dikkat Edilmesi Gerekenler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>S\u0131k\u0131 \u015fekil \u015fartlar\u0131na tabidir. S\u00f6z konusu \u015fartlar\u0131 sa\u011flayamayan bir belge ibraname niteli\u011fini yitirecektir. <\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Hak temellidir. Sadece do\u011fmu\u015f ve mevcut alacaklar\u0131 kapsar; i\u015f\u00e7iden gelecekteki haklar\u0131ndan feragat etmesi istenemez.<\/li>\n<li>Bir fesih arac\u0131 olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin i\u015fverence feshedilmesi halinde, ilgili mevzuatta yer alan i\u015f g\u00fcvencesi h\u00fck\u00fcmlerine ve  <a href=\"https:\/\/www.asylegal.com\/tr\/t%C3%BCrk-i%C5%9F-hukukuna-g%C3%B6re-i%C5%9Fverenler-taraf%C4%B1ndan-i%C5%9F-s%C3%B6zle%C5%9Fmelerinin-feshi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fesih prosed\u00fcrleri<\/a> titizlikle uyulmaya devam edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>3. \u0130KALE (<em>BOZMA S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130)<\/em>)<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>a. Hukuki Niteli\u011fi<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130kale (<em>bozma s\u00f6zle\u015fmesi<\/em>) taraflar\u0131n mevcut i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini anla\u015farak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iradeyle sona erdirdi\u011fi bir anla\u015fmad\u0131r. \u0130\u015fverenin tek tarafl\u0131 feshi veya i\u015f\u00e7inin istifas\u0131 niteli\u011finde olmay\u0131p, s\u00f6zle\u015fmenin ortak iradeyle tasfiyesi anlam\u0131na gelir. T\u00fcrk mevzuat\u0131nda ikaleye ili\u015fkin \u00f6zel bir d\u00fczenleme yoktur; s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir sonucudur ve genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re ge\u00e7erlidir. Adi yaz\u0131l\u0131 bir belge niteli\u011findedir.<\/p>\n<h3><strong>b. Ge\u00e7erlilik Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>T\u00fcrk mevzuat\u0131nda ikaleye ili\u015fkin \u00f6zel bir d\u00fczenleme olmamas\u0131 nedeniyle ge\u00e7erlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel h\u00fck\u00fcmlere tabidir ve bunun yan\u0131nda di\u011fer \u015fartlar\u0131 da Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 \u015fekillendirmektedir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr irade:<\/strong> Taraflar\u0131n her ikisinin de bilin\u00e7li bir \u015fekilde i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirmek istemeleri gerekir. \u0130\u015f\u00e7inin iradesinin i\u015fverence (aldatma, bask\u0131 vb. suretiyle) sakatlanmas\u0131 \u00fczerine akdedilen ikale s\u00f6zle\u015fmeleri ge\u00e7ersizdir. Uygulamada ikale s\u00f6zle\u015fmesinin standart bir i\u015ften \u00e7\u0131k\u0131\u015f prosed\u00fcr\u00fc\/standart bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f evrak\u0131 gibi imzalat\u0131lmas\u0131 gibi hallerde de Yarg\u0131tay ikaleyi ge\u00e7ersiz saymaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i iradesi sakatl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f ise, ikale s\u00f6zle\u015fmesinin iptalini isteyebilir. B\u00f6yle durumlarda i\u015f ili\u015fkisinin i\u015fverence tek tarafl\u0131 olarak feshedildi\u011fi kabul edilebilecektir.<\/li>\n<li><strong>Makul yarar sa\u011flanmas\u0131:<\/strong> \u0130kale s\u00f6zle\u015fmesinin ge\u00e7erlili\u011fi i\u015f\u00e7i lehine de\u011ferlendirilmekte ve ikalenin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in \u201cmakul yarar\u201d ko\u015fulu aranmaktad\u0131r. Bu \u00f6l\u00e7\u00fct, ikale s\u00f6zle\u015fmesi yapma konusundaki talebin i\u015f\u00e7iden gelmesi ile i\u015fverenden gelmesi de dahil olmak \u00fczere her bir somut olay\u0131n \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak de\u011ferlendirilmektedir. \u00d6rne\u011fin; ikale \u00f6nerisinin i\u015f\u00e7i taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir durumda i\u015f\u00e7inin iki ayl\u0131k \u00fccret tutar\u0131na isabet eden ek \u00f6demeyi yeterli g\u00f6ren Yarg\u0131tay, ikale teklifinin i\u015fverence yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir uyu\u015fmazl\u0131kta i\u015f\u00e7inin \u00fc\u00e7 ayl\u0131k \u00fccreti tutar\u0131na isabet eden ek \u00f6demeyi yetersiz bulabilmektedir. Kararlarda, i\u015f\u00e7inin i\u015f g\u00fcvencesi h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanma imkan\u0131 oldu\u011fu durumlarda, k\u0131dem, ihbar ve i\u015f g\u00fcvencesi tazminatlar\u0131, bo\u015fta ge\u00e7en s\u00fcreye ait \u00fccret ile di\u011fer haklardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ya da t\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6denmesi gerekece\u011fine h\u00fckmedildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/li>\n<li><strong>Bilgilendirmeye dayal\u0131 olma ve esas unsurlar \u00fczerinde anla\u015fma<\/strong> Yukar\u0131daki \u015fartlar ile paralel olarak, teklifin \u00f6zellikle de i\u015fveren taraf\u0131ndan gitti\u011fi durumlarda, i\u015f\u00e7inin ikaleye ve sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin bilgilendirilmesi gerekir. \u0130kale s\u00f6zle\u015fmesinde taraflar\u0131n \u00fczerinde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n ve hangi haklar\u0131n \u00f6denece\u011finin (k\u0131dem, ihbar, y\u0131ll\u0131k izin, fazla mesai vb.) a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde belirtilmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>c. Sonu\u00e7lar\u0131 ve \u0130\u015fveren A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirme<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Pratik Etkisi:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Yukar\u0131da yer verilen \u015fartlara uygun bir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015f ge\u00e7erli bir ikale s\u00f6zle\u015fmesi, i\u015f\u00e7inin feshe ba\u011fl\u0131 taleplerinin (i\u015fe iade davas\u0131 vb.) \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir, dava a\u00e7\u0131lsa bile i\u015f\u00e7inin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davalar\u0131n\/taleplerin red ile sonu\u00e7lanmas\u0131na neden olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dikkat Edilmesi Gerekenler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bilindi\u011fi \u00fczere, i\u015f g\u00fcvencesinden yararlanmak (i\u015fe iade davas\u0131 a\u00e7mak), k\u0131dem ve ihbar tazminat\u0131na hak kazanmak kural olarak feshe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak ikale s\u00f6zle\u015fmesi imzaland\u0131\u011f\u0131 durumda ortada bir fesih yoktur, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak sona erdirilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i, kural olarak i\u015fsizlik maa\u015f\u0131 da alamamaktad\u0131r. Bu sebeple, Yarg\u0131tay, i\u015f\u00e7i lehine yorum yaparak ikalenin ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in \u201cmakul yarar (ek menfaat)\u201d ko\u015fulunu aramakta ve bu ko\u015fulun kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ikale s\u00f6zle\u015fmesini ge\u00e7ersiz saymaktad\u0131r. \u00d6zellikle, i\u015fveren taraf\u0131ndan talep edilen ikalelerde i\u015f\u00e7i lehine makul yarar sa\u011flanmamas\u0131 durumunda, s\u00f6zle\u015fmenin i\u015fverence feshedildi\u011fi kabul edilebilecek ve i\u015f\u00e7i feshe ba\u011fl\u0131 t\u00fcm taleplerini i\u015fverene kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecektir. <\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>4. \u0130HT\u0130YAR\u0130 ARABULUCULUK<\/strong><\/h2>\n<h3><strong>a. Hukuki Niteli\u011fi<\/strong><\/h3>\n<p>Arabuluculuk bir alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm mekanizmas\u0131d\u0131r. Arabuluculuk bir i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi fesih arac\u0131 de\u011fildir, do\u011fmu\u015f bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015fvurulabilecek bir uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemidir. <a href=\"https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/MevzuatMetin\/1.5.6325.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">6325 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu&#8217;na<\/a> g\u00f6re taraflar, dava a\u00e7madan \u00f6nce veya dava s\u0131ras\u0131nda ihtiyari arabuluculu\u011fa ba\u015fvurabilirler. <\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i ve i\u015fveren, arabulucu nezaretinde hak ve alacaklar\u0131 \u00fczerinde anla\u015farak bir arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131 d\u00fczenledi\u011finde, tutanak icra edilebilirlik \u015ferhi al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilam (mahkeme karar\u0131) niteli\u011finde olur. \u0130ki taraf\u0131n da vekilleri suretiyle temsil edildi\u011fi ve tutana\u011f\u0131n vekillerce imzaland\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise icra edilebilirlik \u015ferhi al\u0131nmas\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n ilam niteli\u011finde olur. B\u00f6ylece taraflar, yarg\u0131lamaya gitmeden h\u0131zl\u0131 ve gizli bir \u015fekilde uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp ilam niteli\u011finde belge elde ederler.<\/p>\n<h3><strong>b. Ge\u00e7erlilik Ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130htiyari arabuluculuk anla\u015fmas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olmas\u0131 i\u00e7in \u015fu \u015fartlar aran\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mevcut bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n bulunmas\u0131<\/strong> \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi arabuluculuk yoluyla feshedilemez, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin arabuluculuk s\u00fcrecinden \u00f6nce feshedilmi\u015f olmas\u0131 ve bir uyu\u015fmazl\u0131k do\u011fmu\u015f olmas\u0131 aran\u0131r. <\/li>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7inin bilgilendirilmesi ve usul\u00fcne uygun davet edilmesi:<\/strong> \u0130\u015f\u00e7inin arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmesine usul\u00fcne uygun bir \u015fekilde makul bir s\u00fcre \u00f6nce davet edilmesi ve s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k ve eksiksiz bilgilendirmesi gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin; i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin feshedildi\u011fi g\u00fcn veya \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ayarlanmas\u0131 ge\u00e7ersizlik sebebi olarak de\u011ferlendirilebilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>M\u00fczakerelerin varl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Ger\u00e7ek anlamda arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ve m\u00fczakerelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekir. \u0130\u015f\u00e7inin s\u00fcrece kat\u0131l\u0131m\u0131 yaln\u0131zca matbu metinleri imzalamaktan ibaret olmamal\u0131d\u0131r. <\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>Tarafs\u0131z bir arabuluculuk s\u00fcreci y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi:<\/strong> Arabulucunun tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrecek hi\u00e7bir durum yarat\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Arabulucu, her iki tarafa da e\u015fit mesafede olmal\u0131 ve s\u00fcrecin adil y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flamal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin; arabulucunun adresinin i\u015fveren avukat\u0131n\u0131n adresi ile ayn\u0131 oldu\u011fu durumlarda arabulucunun tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zedelendi\u011fi de\u011ferlendirildi\u011fi kararlar bulunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Anla\u015f\u0131lan ve anla\u015f\u0131lmayan hususlar\u0131n a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belirlenmesi:<\/strong> Anla\u015fma belgesinden \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan konular\u0131n a\u00e7\u0131k, net ve teredd\u00fctte mahal vermeyecek \u015fekilde belirlenebiliyor olmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin anla\u015fma belgesinde sadece &#8220;<em>taraflar\u0131n k\u0131dem tazminat\u0131 konusunda anla\u015fmaya vard\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d gibi mu\u011flak ifadelere yer verilmesi halinde, mahkemece s\u00fcrecin anla\u015fmama ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilebilecektir. <\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>\u0130\u015f\u00e7inin serbest iradesinin varl\u0131\u011f\u0131:<\/strong> Asl\u0131nda yukar\u0131da say\u0131lanlar\u0131n hepsi bu ko\u015ful ile ilintilidir. \u0130\u015f\u00e7inin arabuluculukta anla\u015fmaya zorlanmas\u0131 veya bask\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131 ge\u00e7ersizli\u011fi beraberinde getirecektir. \u0130\u015f\u00e7inin ger\u00e7ek hak edi\u015fi ile \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan tutar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farklar olmas\u0131, uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015fmakta olan i\u015f\u00e7inin sebepsiz yere i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini kedisinin feshetti\u011fini ve hi\u00e7bir alaca\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmesi, tutanakta \u00e7eli\u015fkiler olmas\u0131 ve hatta arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin i\u015fverenin adresinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gibi durumlarda i\u015f\u00e7inin serbest iradesinin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyece\u011fine karar verilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>c. Sonu\u00e7lar\u0131 ve \u0130\u015fveren A\u00e7\u0131s\u0131ndan De\u011ferlendirme<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Pratik Etkisi:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Arabuluculuk anla\u015fma tutana\u011f\u0131 (icra edilebilirlik \u015ferhiyle) ilam niteli\u011fi kazan\u0131r. Anla\u015fmada belirlenen edimlerin yerine getirilmesi ile uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 sona erdirir. <\/li>\n<li>Menfaat temellidir. \u0130\u015f\u00e7ilik alacaklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, i\u015f\u00e7inin i\u015fe iade davas\u0131 a\u00e7ma vb. haklardan feragat etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nitekim, arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan hususlar hakk\u0131nda taraflarca dava a\u00e7\u0131lamaz.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Dikkat Edilmesi Gerekenler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin arabuluculuk s\u00fcrecinden \u00f6nce feshedilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. \u0130htiyari arabuluculuk s\u00fcreci bir fesih arac\u0131 olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130braname ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Arabuluculuk s\u00fcre\u00e7lerinde kural olarak ibraya ili\u015fkin emredici kurallar uygulanmaz. Ancak arabuluculuk s\u00fcrecinin ibra amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi halinde, arabuluculuk belgeleri ibraname olarak de\u011ferlendirilebilecek ve ge\u00e7erlili\u011fi ibraya ili\u015fkin emredici h\u00fck\u00fcmler kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir. <\/li>\n<li>Arabuluculuk s\u00fcrecin \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan hususlar hakk\u0131nda taraflarca dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan, mahkemeler, i\u015f\u00e7inin daha zay\u0131f konumda oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, anla\u015fma belgelerini titizlikle denetlemektedir. <\/li>\n<li>Arabuluculuk s\u00fcrecinde arabulucu \u00fccreti ek bir maliyet kalemi olu\u015ftursa da, yarg\u0131 s\u00fcrecinin zaman ve maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha k\u00fclfetli olmas\u0131 nedeniyle bu maliyete katlanmak \u00e7o\u011fu durumda daha makul ve tercih edilebilir bir se\u00e7enek olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>5. Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n<p>\u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesinin sona erdirilmesi, taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca i\u015f ili\u015fkisinin son bulmas\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda gelecekte do\u011fabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n temellerinin at\u0131ld\u0131\u011f\u0131, taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini etkileyen ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131 uzun s\u00fcre devam edebilecek kritik bir a\u015famad\u0131r. <\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te veya akabinde i\u015fverenlerin kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak veya s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7lar olan ibraname, ikale ve arabuluculuk; \u015fekil, i\u00e7erik ve en \u00f6nemlisi nitelik bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekte, yanl\u0131\u015f uyguland\u0131\u011f\u0131nda hukuki ve mali riskleri ortadan kald\u0131rma etkisini yitirmektedir. <\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, i\u015fverenlerin s\u00f6z konusu y\u00f6ntemlerin kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131 her bir somut olay\u0131n \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re titizlikle de\u011ferlendirmeleri gerekmektedir. S\u00f6z konusu s\u00fcre\u00e7lerin bilin\u00e7li planlanmas\u0131, i\u015fverenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuki belirsizlikleri azaltma ve ileride do\u011fabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik rol oynarken, i\u015f\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n korunmas\u0131 ve g\u00fcvenli bir i\u015ften ayr\u0131l\u0131k s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ibra s\u00f6zle\u015fmelerinin, fesih s\u00f6zle\u015fmelerinin ve arabuluculu\u011fun do\u011fru kullan\u0131m\u0131 ve maliyetli hukuki risklerden nas\u0131l ka\u00e7\u0131n\u0131laca\u011f\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8309,"template":"","insight_category":[],"insight_topic":[],"class_list":["post-9953","insight","type-insight","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/insight\/9953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/insight"}],"about":[{"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/insight"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/insight\/9953\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"insight_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/insight_category?post=9953"},{"taxonomy":"insight_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/asy9.webcozumleri.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/insight_topic?post=9953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}